امام طحاوی رحمۃ اللہ علیہ اورفن جرح وتعدیل (مشکل الآثار کا اختصاصی مطالعہ) Imar Tahavi and The Art of "jirah o taadeel" Dialectical Method A Special Study of Mushkalil Asar Section Urdu

##plugins.themes.academic_pro.article.main##

Abdul Aziz
Dr. Ijaz Ahmed

Abstract

After Quran, sayings of the Holy Prophetﷺ are the fundamental source of teachings of Islam, so according to the saying of Imam Muhammad Bin Sirinفا نظرواعمن تاخذون دینکم  it is obligatory to get help from Jarh-o-Tadeel to examin the chain of narrators.No doubt, the scholars of hadith have considered this art to get hadith from other.Imam Tahavi is one of them who criticizes or praises the narrators during narration of hadith. In this article I have reviewed his book Sharh-o-Mushkil-ul-Aathar regarding Jarh-o-Tadeel. After reading his book, we come to know that Imam Tahavi gets help from this art to examin the chain of narrators.Many times he rejected a hadith and accepted other by using this art to remove the contradiction between hadith. One thing which is also considerable is that during criticizing or praising the narrators, Imam Tahavi uses such words, by which we can easily understand the level of narrators.

##plugins.themes.academic_pro.article.details##

References

حوالہ جات و حواشی
۱۔سورۃ الحجرات۴۹/۶
۲۔ابن ابی حاتم رازی،امام،کتاب الجرح و التعدیل،داراحیاءالثرات العربی،بیروت،۲/۶
۳۔الجصاص،امام ابو بکر الرازی(م۔۳۷۰ھ)،احکام القرآن،قدیمی کُتب خانہ،کراچی ،س۔ن،۳/۵۹۴
۴۔مسلم بن الحجاج،امام،الصحیح،مکتبہ الحسن،اردو بازار لاہور، س۔ن،باب النھی عن الحدیث بکل ماسمع،۱/۸
۵۔ایضا،۲/۳۲۲
۶۔ابن الندیم،ابو الفرج محمد بن اسحاق(م۔۴۳۸ھ)،الفہرست،نور محمد،اصح المطابع کارخانہ تجارت کتب،آرام باغ ،کراچی،س۔ن،ص۲۶۰
۷۔اسماعیل پاشا البغدادی(م۔۱۳۹۹ھ)،ھدیۃ العارفین،داراحیا ءر الثرات العربی،بیروت،۱/۵۹
۸۔زاہد الکوثری،علامہ،مقالات الکوثری،وحیدی کتب خانہ قصہ خوانی بازار،پشاور،س۔ن،ص۳۵۲
۹۔ذہبی،شمس الدین ابو عبداللہ محمد بن احمد(م۔۷۴۸ھ)،تذکرۃ الحفاظ،دارالکتب العلمیہ، بیروت، ط۔ا،۱۴۱۹ھ/۱۹۹۸م،۲/۱۱۷
۱۰۔ذہبی،شمس الدین ابو عبداللہ محمد بن احمد(م۔۷۴۸ھ)،میزان الاعتدال،دارالمعرفۃ للطباعۃ والنشر، بیروت،ط۔ا،۱۳۸۲ھ/۱۹۶۳م،۴/۴۴۷
۱۱۔ایضاََ، ۴/۴۵۹
۱۲۔ایضاََ، ۴/۴۶۴
۱۳۔خطیب بغدادی،ابو بکر احمد بن علی(م۔۴۶۳ھ)،تاریخ بغداد،دارالکتب العلمیہ، بیروت، ط۔ا،۱۴۱۷ھ،۴/۲۴
۱۴۔ابن حجر عسقلانی،ابو الفضل احمد بن علی بن محمد(م۔۸۵۲ھ)تہذیب التہذیب،مطبعتہ دائرۃ المعارف النظامیہ،الھند،ط۔۱،۱۳۲۶ھ،۱/۴۲۰
۱۵۔ایضاََ، ۲/۳۱۳
۱۶۔ایضاََ، ۳/۴۴۱
۱۷۔ابن حجر عسقلانی،لسان المیزان،مؤ سستہ الاعلمی للمطبوعات، بیروت،لبنان،ط۔۲،۱۳۹۰ھ،۷/۴۸۱
۱۸۔المزی،یوسف بن عبدالرحمن بن یوسف(م۔۷۴۲ھ)،تہذیب الکمال فی اسماء الرجال، مؤ سسہ الرسالۃ بیروت،ط۔ا،۱۴۰۰ھ/۱۹۸۰م،۳۴/۱۳۱
۱۹۔ایضاََ،۲۶/۵۲۴
۲۰۔طحاوی،ابو جعفر احمد بن محمد(م۔۳۲۱ھ)،شرح مشکل الآثار،مؤسستہ الرسالہ، بیروت، ۱۴۱۵ھ/۱۹۹۴م،۲/۲۶۱
۲۱۔تہذیب الکمال،۱۸/۲۶۲
۲۲۔تذکرۃ الحفاظ،۱/۱۰۶
۲۳۔تہذیب التہذیب،۶/۳۷۶
۲۴۔شرح مشکل الآثار،۱۰/۴۳۵
۲۵۔ایضاََ،۷/۴۲۶
۲۶۔میزان الاعتدال،۱/۷۵
۲۷۔تہذیب التہذیب،۱/۱۸۰
۲۸۔عینی،بدرالدین ابو محمدمحمود بن احمد(م۔۸۵۵ھ)،مغانی الاخیار فی شرح اسامی رجال معانی الآثار، دارالکتب العلمیہ ،بیروت۔لبنان،ط۔۱،۱۴۲۷ھ/۲۰۰۶م،۱/۲۵
۲۹۔مرغینانی،علی بن ابی بکر(م۔۵۹۳ھ)الھدایہ،مکتبہ رحمانیہ،اردوبازار،لاہور، س۔ن،۳/۳۶۱
۳۰۔شرح مشکل الآثار،۱۲/۱۸
۳۱۔ایضاََ،۱۲/۱۹
۳۲۔طحاوی،ابو جعفر احمد بن محمد(م۔ ۳۲۱ھ)،شرح معانی الآ ثار،مکتبہ رحمانیہ، اردوبازار، لاہور، س۔ن،۱/۱۴۸۔۱۴۷
۳۳۔تہذیب التہذیب،۱/۳۲۳
۳۴۔تہذیب الکمال،۳/۱۷۵
۳۵۔ابن عدی،ابو احمد عبداللہ(م۔۳۶۵ھ)،الکامل فی ضعفاءالرجال،الکتب العلمیہ، بیروت، لبنان، ط۔۱،۱۴۱۸ھ/۱۹۹۷م،۱/۴۸۸
۳۶۔تاریخ بغداد،۶/۲۲۴
۳۷۔شرح مشکل الآثار،۱۲/۲۲
۳۸۔ایضاََ،۷/۶۴۔۶۳
۳۹۔ایضاََ،۷/۶۵
۴۰۔ایضاََ،۷/۶۷
۴۱۔بخاری،محمد بن اسماعیل بن ابراہیم(م۔۲۵۶ھ)،التاریخ الکبیر،دائرۃ المعارف العثمانیہ،حیدر آباد دکن،س۔ن،۵/۲۸۴
۴۲۔الکامل فی ضعفا ءالرجال،۵/۴۴۱
۴۳۔شرح مشکل الآثار،۳/۱۵۰ تا ۱۵۴(ملحضاََ(
۴۴۔ایضاََ،۳/۱۵۴
۴۵۔ایضاََ،۳/۱۵۵
۴۶۔تاریخ بغداد،۱۵/۲۵۵
۴۷۔تہذیب التہذیب،۱۰/۲۶۹
۴۸۔شرح مشکل الآثار،۴/۲۹۷
۴۹۔میزان الاعتدال،۴/۳۷۴
۵۰۔صحیح مسلم،۱/۱۱