فتح الباری اور عمدۃ القاری میں مباحث علوم قرآنیہ کا تجزیہ وتقابل A Research work and analytical Study of the Quranic subjects discussed in Fathul Bari and Umadtul Qari Section Urdu

##plugins.themes.academic_pro.article.main##

Hafiz Muhammad Khalid
Prof. Dr. Tahira Basharat

Abstract





 


The research on analytical study regarding the subjects of Holy Quran, particularly in the light of Fathul Bari and Umdatul Qari is an arduously task because both books being interpretations of Sahih Bukhari are also the interpretation of Hadith as well. It is fact that the subjects of Holy Quran are discussed in Fathul Bari and Umadtul Qari frequently. It is so strenuous to compile the debated issues regarding the subjects of the Holy Quran because there is no discussion in this respect except ‘KitabulTafsir’ in the respective books. In this research article, a comparative analysis of books of Allama Ibn-e-Hajar named ‘Fatah-al-Bari’ and book of Allama Badarul Din Aini named Umdatul Qari, with regard to the teachings of Holy Quran will be discussed. Despite this, debates of 14 types regarding the teachings of Holy Quran may be discussed in these books and mentioned in this research as well. Among the most popular and celebrated teachings, the historical context of the revelation, the teachings of Holy Quran, compilation of the Holy Quran, knowledge of Abrogated and Abrogates, the commandments of the Holy Quran, the similarity and ambiguity, the knowledge of seven letters and intonation of the Holy Quran are the most famous, which are discussed in these books in detail.  






 

##plugins.themes.academic_pro.article.details##

References

ابنِ تیمیہ، مجموعۃ الفتاویٰ، مجمع الملک فہد للطباعۃ المصحف الشریف، المدینۃ النبویۃ، السعودیۃ، ۱۴۱۸ھ، ۱۳/۳۳۹
-
الاحزاب: ۳۳: ۵۹ -

-
ابنِ حجر، فتح الباری ، عسقلانی ، کتاب فضائل القرآن ،باب فضل فاتحۃ الکتاب، مکتبہ دارالفیحا، للطباعۃ و النشر والتوزیغ، دمشق، الطبعۃ الاولی، ۱۴۱۸ ھ، ۱۹۹۷
عمدۃ القاری، کتاب فضائل القرآن ، باب النزول السکینہ و الملائکہ عندہ قرأالقرآن ، دارالفکر ، بیروت، لبنان، ۱۳۹۹ھ ۱/۲۳۸ ,عینی-
الحجرات: ۴۹:۱ -
عمدۃ القاری: ۸/۶۶ -
سیالکوٹی ، ابو الحسن ،فیض الباری ، مترجم فتح الباری، ، مکتبہ اصحاب الحدیث ، اردو بازار، لاہور، ۲۰۰۹م، ۶/۷۵۹ -
یونس : ۱۰: ۱ -
فتح الباری: ۱/۳۱ -
فتح الباری:۹/۳۴ -
رشید رضا،تفسیر المنار ، ، الھئیۃ المصریۃ العامۃ للکتاب، مصر، ۱۹۹۰م، ۱۱/۱۷۹ -
فتح الباری: ۱/۱۳ -
فتح الباری: ۱/۲۴ -
عمدۃ القاری : ۱/۴ -
فتح الباری: ۱/۳۷ -
فتح الباری:۱/۲۷۰ -
عمدۃ القاری:۱/۲۸۱ -
عمدۃ القاری: ۱/۲۷۴ -
فتح الباری: ۱/۱۱ -
فتح الباری: ۱/۵۳-
فتح الباری: ۹/۸ -
عمدۃ القاری: ۸/۲۴۶-

زرکشی ، بدرالدین ، ابو عبداللہ محمد بن عبداللہ، البرہان فی علوم القرآن، داراحیاء الکتب العربیۃ، عیسیٰ البابی ، بیروت، لبنان، ۱۹۵۷م، ۲/۱۳۱-
فتح الباری: ۱۱/۴۱-
عمدۃ القاری: ۱/۸۱-
عمدۃ القاری: ۱/۸۶-
عمدۃ القاری: ۱/۲۶-
فتح الباری: ۱/۲۴۸-
الجامع الصحیح ، کتاب فضائل القرآن، حدیث ۴۸۳۵، ۳/۲۹۳-
فتح الباری: ۱۲/۲۸۵-
فتح الباری: ۱۲/۳۸۰-
عمدۃ القاری: ۱۲/۹۱-
عمدۃ القاری: ۱۰/۱۷۶-

عمدۃ القاری: ۱۰/۲۲۰-
الجوہری، الصحاح اللغۃ وصحاح العربیۃ، ۲/۱۸۱-
زرکشی ، البرھان فی علوم القرآن، ۳۹۴-
عمدۃ القاری: ۹/۷۹-
فتح الباری: ۸/۱۹۴-
عمدۃ القاری: ۹/۷۹-
فتح الباری: ۸/۱۹۴-
فتح الباری: ۸/۱۹۵-
المائدہ: ۵: ۶-
عمدۃ القاری: ۱/۲۳۰-
المائدہ: ۵: ۶-
ابن منظور،لسان العرب، ، دار صادر، بیروت، لبنان، الطبعۃ الاولی ٰ، ۱۲/۱۴۳-
ھود: ۱۱ : ۱-
عمدۃ القاری: ۱۰/۵۰-
عمدۃ القاری: ۱۰/۵۲-
یونس: ۱۰: ۱۰۰-
آلِ عمران: ۳: ۷-
فتح الباری:۷/۱۰۳-
آلِ عمران: ۳ : ۷-
فتح الباری: ۲/۲۱۳-
لسان العرب: ۳/۴۳-
فتح الباری: ۹/۴۸-
عمدۃ القاری: ۷/۹۵-
فتح الباری: ۹/۱۲-
عمدۃ القاری: ۷/۲۴۴-
التوبہ: ۳۸:۹-
فتح الباری: ۸/۴۲۹-
1- Ibne taimiya,maujm alfatawa,majmau almalak fahad almashaf alshareef,Madina nabwiya,saudiya.p 13/339
2- Alahzab:59:33
3- ibne hajar ,Fathulbari.,kitab alfazail aluqran,bab fazal fatihatulkitab,maktaba
darulfiha,1997,p337/1
4- Aini,Umdatulqari,,kitabul fazail alquran,darulfikar bairout ,labnan ,p 238/1
5- Alhujarat:1/49
6- Umdatulqari,p 66/8
7- Abul Hassan,sialkoto,Faizulbari,mutrajjam fathulbari,,maktaba ashabulhadithLahore.2009,p 589/6
8- Yonus:15:10
9- Fatulbari,31/1
10- Fathulbari,34/9
11- Rasheed raza ,Tafseer mannar,Miser ,1990,p 179/11
12- Fathulbari,13/1
13- Fathulbari,24/1
14- Undatulqari,4/2
15- Fathulbari,37/1
16- Fathulbari,270/1
17- Umdatulqari.281/1
18- Umdatulqari,274/1
19- Fathulbari,11/1
20- Fathulbari,53/1
21- Fathulbari,9/8
22- Umdatulqari.246/8
23- Zarkashi.badrudin,alburhan fe uloom ul alquran.bairoot ,Labenan 1987,p 131/2
24- Fathulbari 41/11
25- Umdatulqari:81/1
26- Umdatulqari 84/1
27- Umdatuilqari 24/1
28- Fathulbari,248/1
29- Muhammad Bin Ismail,Aljami sahi,kitabul fazail quran,hadith 4893,p293/3
30- Fathulbari,285/12
31- Fathulbari.380/12
32- Umdatulqari,91/12
33- Umdatulqari,172/10
34- Umdatulqari,220/10
35- Aljouhari,alsihahallughat.p181/2
36- Zarkashi.alburhan fe uloom alquran,p394
37- Umdatulqari.79/9
38- Fathulbari.194/8
39- Umdatulqari.79/9
40- Fathulbari.194/8
41- Fathulbari,195/8
42- Almaidah:5:6
43- Umdatulqari.230/1
44- Almaidah:5:6
45- ibne manzoor ,Lisan alarab., Muhammad bin mukarram.dar sadir,Labnan.p143/12
46- Hood.11:1
47- Umdatulqari.50/10
48- Umdatulqari.52/10
49- Younas:10:100
50- Al imran:3:7
51- Fathulbari:103:7
52- Al imran:3:7
53- Fathulbari:213/2
54- Lisan al arab,43/3
55- Fathulbari:48/9
56- Umdatulqari:95/7
57- Fathulbari:12/9
58- Umdatulqari:244/7
59- Al touba:38:9
60- Fathulbari,429/8